[E4] Enneagram & 6 Chiếc Nón Tư Duy

Theo Enneagram mỗi chúng ta có xu hướng suy nghĩ, cảm xúc và hành động khác nhau tùy vào góc nhìn của mình. Chính vì đứng từ những góc nhìn khác nhau mà thường chúng ta ít đồng thuận khi làm việc nhóm. Ngồi trong phòng họp để cùng giải quyết một vấn đề nhưng có thể từng thành viên có cách tiếp cận khác nhau (nếu các số tính cách khác nhau).

Trong các công cụ quản trị dành cho làm việc nhóm, tranh luận, đặc biệt là họp để giải quyết vấn đề, các công ty hay sử dụng Kỹ thuật “6 Chiếc Nón Tư Duy”.

Trong bài viết nhỏ này, chúng tôi giới thiệu cho người điều hành cuộc họp, quản lý nhóm dự án, có thể vận dụng 6 Chiếc Nón Tư Duy kết hợp cùng Hệ thống Enneagram để đạt được những kết quả khả quan, hiệu quả.

Nguyên tắc quan trọng cần lưu ý: Trong Enneagram và cả 6 chiếc Nón Tư Duy, chúng ta “tuyệt đối’ KHÔNG áp đặc số tính cách và màu chiếc nón vào cá nhân. Màu Chiếc Nón và số Enneagram chỉ mô tả XU HƯỚNG, hay định hướng TÍNH TRỘI  trong cách giải quyết vấn đề của chủ thể.

Hãy lần lượt “đội” 6 chiếc nón để cùng bàn luận về một vấn đề. Và xin nhớ mỗi lần đội nón là bạn đã ĐỊNH HƯỚNG chuyển sang một cách tư duy mới.

  • Nón Trắng và TÍNH TRỘI trong xu hướng tính cách của Enneagram 3, 5 và 6
    Khi đội “Nón Trắng”, bạn sẽ đánh giá vấn đề một cách khách quan, dựa trên những dữ kiện có sẵn.
  • Nón Đỏ và TÍNH TRỘI trong xu hướng tính cách Enneagram 2, 4, 8
    Khi đội “Nón Đỏ”, bạn sẽ đánh giá vấn đề dựa trên trực giác và cảm xúc.
  • Nón Đen  và TÍNH TRỘI trong xu hướng tính cách Enneagram 1, 5, 6
    Khi đội “Nón Đen”, bạn cần đánh giá vấn đề theo góc nhìn cẩn trọng và e dè, tiêu cực. Nhìn nhận sự việc theo cách này sẽ giúp bạn loại bỏ những điểm yếu trong một kế hoạch hoặc cách thức tiến hành công việc, điều chỉnh cách giải quyết vấn đề hoặc chuẩn bị kế hoạch dự phòng cho những vấn đề có thể nảy sinh ngoài dự kiến.
  • Nón Vàng và TÍNH TRỘI trong xu hướng tính cách Enneagram 2, 7, 9
    Khi đội “Nón Vàng”, bạn sẽ suy nghĩ một cách tích cực. Sự lạc quan sẽ giúp bạn thấy được những lợi ích và cơ hội mà quyết định của bạn mang lại. Cách tư duy “Nón Vàng” giúp bạn có thêm nghị lực để tiếp tục công việc khi bạn gặp nhiều khó khăn, trở ngại.
  • Nón Xanh Lá Cây và TÍNH TRỘI trong xu hướng tính cách Enneagram 1, 4, 7
    Nón Xanh Lá Cây tượng trưng cho sự sáng tạo. Lối tư duy tự do và cởi mở khi đội “Nón Xanh Lá Cây” sẽ giúp bạn tìm ra những giải pháp sáng tạo để giải quyết vấn đề.
  • Nón Xanh Dương và TÍNH TRỘI trong xu hướng tính cách Enneagram 3, 8, 9
    Đây là chiếc mũ người chủ tọa đội để kiểm soát tiến trình cuộc họp. Khi gặp khó khăn do bế tắc về ý tưởng, chủ tọa có thể linh hoạt điều chỉnh cách tư duy của mọi người sang hướng “Nón Xanh Lá Cây”; Còn khi cần lập kế hoạch dự phòng, chủ tọa sẽ yêu cầu mọi người tư duy theo cách “Nón Đen”.

Sự kết hợp mang tính tham khảo nêu trên, khi vận dụng khéo léo, sẽ  hỗ trợ rất nhiều cho người đứng đầu, người điều hành sử dụng ĐÚNG NGƯỜI vào đúng việc, đặt đúng nơi và đúng thời điểm để giải quyết hiệu quả những vấn đề đang gặp phải./.

@ Enneagram Vietnam Center

[E3] Bạn cần làm gì để rèn ENNEAGRAM?

Để rèn ENNEAGRAM, bạn cần:

  1. Nhận thức cơ bản: luôn nhắc nhở bản thân về sự hiện hữu của tính cách và Enneagram để nhắc nhở mình đọc những tài liệu liên quan.
  2. Tự quan sát, tự nhớ lại: dừng nhiều lần trong ngày để ôn lại xem mình đang làm gì, suy nghĩ gì, có cảm xúc gì. Cần nhất là bắt được hình ảnh của mình khi đang hành động, lúc sắp hành động, hoặc các phản ứng tự động (vô thức) của bản thân.
  3. Tạo nhóm trao đổi, chia sẻ, tạo bạn bè: Tham gia các lớp thực hành Enneagram bằng phương pháp thảo luận, trao đổi. Nói chuyện chia sẻ là cách tốt nhất để học về tính cách bản thân. Tạo các nhóm gồm những thành viên đã biết về Enneagram để chia sẻ, trao đổi, học tập, tương tác và nhận phản hồi lẫn nhau.
  4. Thực hành suy ngẫm và thiền định: Tham gia những lớp học về hít thở (khí công, yoga, …); thực hành các hoạt động thể chất mang tính cá thể (bơi lội, chạy bộ, đi bộ, tập võ một mình v.v …). Đây là những thực hành hữu ích giúp bạn cảm nhận tốt về bản thân, củng cố khả năng quan sát vào trong của mình./.

[E2] Đưa ta đi tới và lên cao!

Bạn đến với Enneagram với mong muốn gì? Một vài tiếng ngồi nghe, chỉ vì cần gì đó phải làm cuối tuần, cuối tháng? Hay bạn đang truy tìm đáp án cho những câu hỏi rối rắm mà bản thân đang gặp phải trong sinh hoạt, làm việc hàng ngày? Bạn đang trăn trở về cách sống, về bản thân, về giao tiếp, về đạo-đời, hay đơn giản, bạn đang lo cái cơm-áo-gạo-tiền? Bạn nghĩ hoặc cho rằng Enneagram là cứu cánh giúp bạn vượt qua những khó khăn, băn khoăn hiện tại??? Có lẻ điều này là KHÔNG THỂ, nhưng mà… cũng CÓ THỂ.

Là KHÔNG THỂ bởi Enneagram KHÔNG là một hệ thống lý thuyết thần tiên có thể nhanh chóng khỏa lắp và giải quyết hết những vấn đề của bạn.

Là CÓ THỂ bởi Enneagram có cách tiếp cận đủ tinh tế và năng động để tìm ra được căn nguyên những vấn đề bạn đang gặp phải. Chính xác là Enneagram chỉ hữu dụng, khi chính bạn dành thời gian (hoặc tham gia vào môi trường phù hợp) chiêm nghiệm và hành động để điều chỉnh bản thân!

Để hiểu và thực hành Enneagram chúng ta cần một niềm tin. Chúng ta phải vượt qua được của ải đầy gian truân đầu tiên, tiến vào lãnh địa của TỰ NHẬN THỨC BẢN THÂN (Self-awareness).

Hành trình Tự Nhận Thức Bản Thân có những bài thực hành về thiền định, mà các tôn giáo chủ đạo vẫn hay hướng tới. Muốn làm gì tốt, ta rất cần phải tập trung (tức cần ĐỊNH), mà ĐỊNH được thì ta sẽ có khả năng suy xét bản thân tốt hơn rất nhiều. Thiền Định tức là làm chậm lại và dành thời gian suy xét những gì ta đã và đang làm…

Cá nhân tôi vốn là người nghĩ nhanh, ăn nhanh, nói nhanh (nhiều lúc đến hồ đồ!). Cái gì cũng cần nhanh, vì cơ chế Enneagram cho thấy cuộc sống có quá nhiều việc thú vị cần làm. Vậy phải “nhanh” thôi để mà làm cho kịp, cho hết. Gần như lúc nào trí óc cũng tăng tốc, cứ sợ để lỡ nhiều cơ hội.

Từ Enneagram, tôi được dạy rằng, bản thân phải chậm lại. Chậm của tôi đã bằng tốc độ trung bình/khá của người khác rồi. Nên cứ cố bình tĩnh mà nhắc nhở: “Hãy chậm lại!” (Slowly Please!). Đi nhanh. Té. Mất thời gian ngồi dậy. Xốc lại. Rồi đi tiếp. Tính ra có thể chậm hơn là đi từ-từ; đi đều từ-từ…

Thực hành Enneagram, tôi thấm nhuần rằng KHÔNG có hành trình HIỂU BẢN THÂN nào là con đường ngắn và cần phải đi nhanh! Tôi không tin vào chỉ ba tiếng ngồi cùng nhau, chúng ta sẽ thấu hiểu được bản thân mình.

Nhưng, tôi rất TIN rằng, nếu ta không nhấc và đặt bước chân vào bậc thang đầu tiên, thì không bao giờ ta hoàn thành hành trình đưa ta đi tới và lên cao được.

Bước chân đầu có thể khiến ta chao đảo, té ngã, nhưng cũng có thể làm ta vững tâm, mạnh mẽ… chắc chắn cảm xúc và lý lẻ sẽ ùa về.. Có thể ta chán, ta thất vọng, ta ghét, nhưng cũng có thể ta hài lòng, hạnh phúc, lâng lâng ; và dù có gì, chân lý luôn đúng một điều là buổi gặp đầu tiên ta chắc chắn chưa đến điểm cần/muốn đến.

Hãy đặt kỳ vọng đúng với hoàn cảnh đang xảy ra. Tôi đơn giản chỉ hy vọng rằng, ngày đầu ngồi chia sẻ cùng nhau, ta sẽ tìm được manh mối cho bậc thang đầu tiên dẫn ta đi tới và lên cao!!!

SG, sáng khuya thứ Sáu 24.3.2017

NTH.

[E1] Độc nhất vô nhị & rộng mở với mọi người

Đã hơn 10 lần tổ chức những buổi chia sẻ… tôi nhận ra rằng với 2,5 tiếng trao đổi thì số lượng từ 7 đến 10 người tham dự là  tuyệt vời!

Từng có những buổi đầu mời cả mấy chục khách tham gia, có ca nhạc mở đầu, có phân chia thời lượng cho MC hay hoạt náo viên, thấy đông, vui, thích thú!!! Nhưng rồi, khi kết thúc sự kiện, hỏi ra mới biết điều mình muốn chia sẻ không đọng lại trong từng cá nhân là bao nhiêu (?!). Trong nhiếu lý do có
một điều khá căn bản, đông quá không có quỹ thời gian để tương tác cá nhân.

Ngày 19/3/2017, vào một sáng CN trong veo, buổi chia sẻ Enneagram thật nhỏ, thật gần gủi đã diễn ra. Điểm danh nào: có một sinh viên chỉ hơn 20 tuổi đã đăng ký online và đến đúng hẹn ; một nhóm đến, hóa ra chỉ để thoải lòng chủ nhân của ngày sinh nhật ; thành viên khác đến nghe chỉ vì tò mò… Mục tiêu từng người đâu cũng khá rõ. Và cuộc trao đổi Enneagram bắt đầu…

Enneagram là mô hình phân loại, phân tích tính cách con người, giúp mỗi cá nhân “nhìn vào bên trong”, tìm ra cơ chế bản thân, rồi định hướng phát triển một cuộc sống toàn vẹn theo sự thấu hiểu của mình.

Hình trình khám phá bản thân bắt đầu với bài khảo sát nhỏ, rồi từng thành viên dành vài phút để tự giới thiệu bản thân. Để nói vài phút về mình ngay cái ngày đầu tiên gặp gỡ ấy, ở một nơi mới lạ ấy, rõ ràng không hè dễ chút nào…

Những chiếc “mặt nạ tính cách” cố hữu cần phải có khi cá nhân giao tiếp xã hội, đã ghìm tư duy – cảm xúc không được phép bộc lộ hết cái nghĩ và cảm của mình.

Đặc biệt, khi ngồi trong một nhóm (quá) đông, suy nghĩ – cảm xúc của ta sẽ bị chi phối bởi tâm lý đám đông (kỹ thuật dùng tâm lý đám đông đã có rất nhiều tổ chức kinh doanh ứng dụng triệt để để dẫn dắt khách hàng)…

Thành viên đầu tiên giới thiệu quê ở NT. Ngay lập tức sau đó, các thành viên còn lại lấy NT làm cột mốc  để so sánh quê quán của mình… Cái phản xạ tự nhiên làm theo mẫu và an toàn theo tâm lý đám đông đó sẽ va chạm với mục đích mà Enneagram hướng đến: mỗi cá nhân có hành trình khám phá bản thân độc nhất.

Enneagram định vị một cá nhân là độc nhất vô nhị, và để làm đúng với Enneagram – ta phải trân trọng từng cá nhân. Việc một cá nhân cần một hình tượng để noi theo hoàn toàn cần thiết. Vấn đề là chọn hình tượng nào (?) ; học hỏi gì ở hình tượng (?) ; và bản thân có thấu suốt cái nhân-quả trong lập luận và hành động của hình tượng của mình hay không (?)

Nếu bạn chưa nhận diện được bản thân (self awareness), Enneagram sẽ bước đầu giúp bạn. Cẩn thận và trân trọng trao đổi, bạn sẽ từng bước hiểu vì sao mình thích nghĩ, thích cảm và thích làm như thế?

Bạn là số 2 ư? Bạn hay ngại làm phiền người khác, bạn rất quan tâm đến mọi người nhiều lắm. Bạn sẵn sàng dành thời gian làm việc cho người khác trước khi lo cho chính mình. Bạn được cho là người Giúp đỡ. Hay giúp đỡ được xem là điểm mạnh, thế điều gì là điểm yếu trong tính cách của mình? Enneagram nói rằng không có tính cách nào xấu  hoặc tốt, mà trong từng tính cách luôn tồn tại song song cái mạnh và không mạnh… Câu chuyện đã dần cụ thể cho người số 2 – chủ nhân buổi sinh nhật…

Còn bạn là số 6 thì sao? Nói bạn hay hỏi lắm. “Sao thầy biết?” Nhưng suốt buổi bạn có hỏi nhiều không? Không. Bạn cẩn trọng, sáng suốt, tập trung suy nghĩ những câu chuyện về tính cách của mình. Bạn là trung tâm của trung tâm Sợ, nên bạn sợ nhiều lắm! Rất sợ buổi nói chuyện buồn chán, vì công việc mà cả tuần bạn đã đi hội thảo nghe suốt rồi! Và kết quả “sợ” có đúng không? Như bạn đã nhận xét vào cuối buổi… thấy thú vị, theo dõi suốt và không có bị… ngáp!

Còn số 7 kìa! Trao đổi nhiều nhất, và cũng đề xuất nhiều nhất, não bạn tăng động nhất, kết nối tốt nhất trong buổi chia sẻ… Bạn không chắc chắn … nhưng hứa sẽ cố gắng kết nối với người xung quanh nơi bạn đang làm việc và sinh sống – nếu họ thích – để cùng tìm hiểu Enneagram.

Số 8 vẫn thế… cười nhiều , cẩn trọng tham gia ý kiến, vì đang th
ăm dò môi trường xung quanh. Bạn sẽ hành động dứt khoát nếu biết chắc mình đang ở vị trí nào trong nhóm và công việc cụ thể là gì.

Làm gì ah? Có rồi. Chúng ta hẹn sẽ gặp nhau lần nữa vào khoảng giữa tháng 4, cái cớ là thưởng thức những món lạ từ bột nếp do bạn KY6 thực hành với sự hỗ trợ của đầu bếp PV7

Nhưng có lẽ ấn tượng hơn là với bạn trẻ 21 điềm đạm. Bạn đang truy tìm con đường phát triển bản thân… vì tính cách bạn thích an toàn, thiếu cụ thể nên bạn vẫn còn lay hoay. Nhưng ít ra bạn đã động thân đến với Enneagram ;  bạn đã khác biệt so với cơ chế của bạn, bạn có quyết tâm, nên nếu bạn tin và kiên định thì chắc con đường bạn chọn sẽ rõ ràng, và tin chắc bạn sẽ thành công…

Đã hơn 12g trưa… Nắng đã lên cao, chia tay thôi! Một chiều hò hẹn đang đợi mọi người?

Cuối  cùng điều quan trọng muốn nhắn nhủ cho buổi gặp đầu tiên? Ta cần dành thời gian để chiêm nghiệm, dò tìm – nhận dạng cho được bản thân mình (self-awareness), và rộng mở với mọi người ; vì cái gọi là 9 tính cách của 9 loại người kia theo Enneagram thật ra đều nằm hết trong chính ta. Chẳng qua ta đã phải thường trú ở một tính cách để nhanh, để tiện và để cần thiết cho sự tồn tại bản năng. Nếu ta chê, không thích ai đó vì không giống ta thì tự thân ta đang “xỉ vả” vào chính mình! Enneagram nói ta là độc nhất vô nhị và khuyên ta hãy rộng mở với mọi người!

Hãy cùng nhau xây dựng cộng đồng Enneagram Vietnam để được sống đúng với cái độc nhất vô nhị và rộng mở với mọi người bạn nhé!!!

Chiều CN 19.3.2017

HTN,